De Elfstedentocht gaat over een traject van bijna 200 kilometer. Van stad naar stad, over meren, over sloten. Tussen de weilanden en onder de bruggen door. Honderdduizenden toeschouwers trotseren de kou en moedigen langs de route de schaatsers aan.
Leeuwarden, de hoofdstad van Fryslân, is vanouds de start- en finishplaats. De tocht voert de deelnemers vanuit Leeuwarden naar achtereenvolgens Sneek, IJlst, Sloten, Stavoren, Hindeloopen, Workum, Bolsward, Harlingen, Franeker, Dokkum en weer Leeuwarden.
Elke deelnemer ontvangt bij inschrijving een stempelkaart. In de steden en op een aantal geheime plekken zijn controleposten ingericht. Daar moeten de wedstrijd- en de toerrijders persoonlijk hun stempelkaart tonen die vervolgens - handmatig! - wordt afgestempeld.
Een deelnemer ontvangt alleen het elfstedenkruisje als de kaart van alle stempels is voorzien en hij of zij op tijd weer in Leeuwarden arriveert.